این دو هفته اخیر emailی رو با مضمون زیر بیشتر از 4 دفعه دریافت کردم، اگه فقط یکی دو بار بود اشکال نداشت، واسه همین تصمیم گرفتم حتماً یک پست راجع بهش بنویسم.
"در يکي از دبيرستان هاي تهران هنگام برگزاري امتحانات سال ششم دبيرستان به عنوان موضوع انشا اين مطلب داده شد که ''شجاعت يعني چه؟'' محصلي در قبال اين موضوع فقط نوشته بود : ''شجاعت يعني اين'' و برگه ي خود را سفيد به ممتحن تحويل داده بود و رفته بود ! اما برگه ي آن جوان دست به دست دبيران گشته بود و همه به اتفاق و بدون ...استثنا به ورقه سفيد او نمره 20 دادند. فكر ميكنيد اون دانش آموز چه كسي مي تونست باشه؟ ... دکتر شریعتی"
"در يکي از دبيرستان هاي تهران هنگام برگزاري امتحانات سال ششم دبيرستان به عنوان موضوع انشا اين مطلب داده شد که ''شجاعت يعني چه؟'' محصلي در قبال اين موضوع فقط نوشته بود : ''شجاعت يعني اين'' و برگه ي خود را سفيد به ممتحن تحويل داده بود و رفته بود ! اما برگه ي آن جوان دست به دست دبيران گشته بود و همه به اتفاق و بدون ...استثنا به ورقه سفيد او نمره 20 دادند. فكر ميكنيد اون دانش آموز چه كسي مي تونست باشه؟ ... دکتر شریعتی"
- خب اول از همه من در این پست نمی خواهم راجع به آقای شریعتی اظهار نظر کنم یا بگویم با طرز تفکرش موافقم یا مخالف فقط می خوام بپرسم که احتمال این که این اتفاق در ایران بیفته چند درصد است؟؟؟ شما که درس خوانده در مدرسه های ایران چه قدیم و چه جدید، چه دانش آموز 40 یا 50 سال پیش باشید چه 20 سال پیش یا امروز، فقط با شرط این که در ایران درس خوانده باشید با این سیستم بسته یک بعدیش، یک دقیقه فکر کنید چقدر احتمالش هست که یک دانش آموزی سه کلمه برای انشاء بنویسد و نمره 20 بگیرد؟؟؟
- ثانیاً آیا بنظر شما این کار جالبی است؟ ما در دبستان و دبیرستان و دانشگاه درس می خوانیم که چند کلمه یاد بگیریم که در آینده و محل کار و زندگی بتوانیم از آنها استفاده کنیم، ملاک سنجیدن این یادگیری هم "امتحان" است. فرد محصل در هر جای دنیا که بخواهید حسابش را بکنید وظیفه دارد کسب علم کند، متر اندازه گیری هم نمره امتحانش است، در غیراینصورت نباید پشت میز بنشیند و جای آنهایی را که امکانات کافی برایشان نیست را بگیرد. بنظرم این دانش آموز، بلد نبوده مانند سایرین چهار خط نوشته و نمره ای بگیرد. بنظرم این بیشتر شبیه به "ضعف" است تا شجاعت. ضعف ناتوانی در نوشتن انشاء.
- انشاء در لغت شروع کردن و بوجود آوردن،آغاز کردن، آفریدن، پدید آوردن و از خود چیزی گفتن را گویند و در اصطلاح علمی است که بدان علم راه دریافت معانی با الفاظ و عبارات پسندیده و دلپذیر چنان که گوارای طبیعت و نزدیک به فهم خواننده و روشن کننده مقصود نویسنده باشد شناخته شود. (این پاراگراف را از جایی برداشتم که لینکش را می گذاریم اگر خواستید متن کامل آن را بخوانید)
با این تعریف نمی توانم بگویم اسم این سه کلمه انشاء است.
- از همه گذشته با فرض نمره 20 دادن به این دانش آموز، حق بقیه ضایع شده است و حق آنهایی که فکرشان را بکار انداخته اند و وقت گذاشتند و افکارشان را روی کاغذ آوردند. از انصاف بدور است.
- ممکن است شخصی یا اشخاصی از این ایده خوششان آمده باشد ولی منطقی بنظر نمی رسد که قانون را همگی "دسته جمعی" زیر پا بگذارند. شرایط اخذ نمره برای همه شرکت کنندگان یک امتحان باید یکسان باشد. این شرط اولیه است.
امتحان انشاء چه فرقی دارد با امتحان ریاضی یا امتحان فیزیک و شیمی. برای آنها هم می توان یک چیزی درآورد و از زیر حل کردنشان در رفت، بنظر شما درست است؟
- از همۀ همه اینها که بگذریم به نظر شخصی من، اگر این اتفاق صحت داشته باشد، اصلاً شجاعت نبوده. شجاعت یعنی مردانگی یعنی دلیری، این عمل بیشتر شبیه به دور زدن است و بنظرم فاقد خلاقیت (البته اگر چنین استنباطی از آن می شود) و نوعی ساختارشکنی که از دانش آموزی دبیرستانی بعید بنظر می رسد.
خواجه نصیرالدین طوسی در باب شجاعت جالب گفته است:
"شجاعت آن است که نفس غضبی نفس ناطقه را انقیاد نماید تا در امور هولناک مضطرب نشود و اقدام بر حسب رأی او کند تا هم فعلی که کند جمیل شود و هم صبری که نماید که محمود باشد و بالاخره حد اعتدال غضب را شجاعت گویند و طرف افراط را تهور و طرف نقصان را جبن گویند و از حد اعتدال آن که عفت است ، خلق کرم ، نجدت ، شهامت ، حلم ، ثبات ، کظم غیظ، وقار و غیره منشعب میگردد و از طرف افراط آن ، کبر، عجب و غیره منشعب میگردد. و از طرف تفریط آن مهابت ، ذلت ، خساست ، ضعف ، حمیت ، عدم غیرت و حقارت نفس منشعب میشود."
در نهایت فکر کنم بعضی مواقع ما ایرانیها دیگه خیلی ژست روشنفکری می گیریم بطوری که دیگه از اون وری سرازیر می شیم.
به هر حال من نظر خودم را گذاشتم، قضاوت با شماست.
